Powiat bielski - szczegółowe informacje

Powiat bielski

Charakterystyka powiatu

Powiat bielski, położony jest w południowej części woj. podlaskiego, na lekko falistych obszarach Równiny Bielskiej, która rozciąga się między Doliną Górnej Narwi a Doliną Nurca. Obszary tej ziemi mają łagodne ukształtowanie terenu, w niektórych miejscach są urozmaicone lekkimi wzniesieniami lub płytkimi obniżeniami. Największym miastem jest Bielsk Podlaski. Około 30 km na wschód od Bielska Podlaskiego rozciąga się Puszcza Białowieska. Na zachodzie powiat bielski sąsiaduje z Narwiańskim Parkiem Narodowym.

Infrastruktura

Przez region przebiegają ważne szlaki komunikacyjne m.in.

droga krajowa nr 19 Suwałki - Białystok - Siemiatycze - Lublin - Rzeszów
droga krajowa nr 66 Zambrów - Wysokie Mazowieckie - Brańsk - Bielsk Podlaski - Kleszczele - Połowce
droga Bielsk Podlaski - Hajnówka

Przez obszar powiatu przebiegają również linie kolejowe relacji Białystok - Lublin oraz Bielsk Podlaski - Hajnówka
Łączna długość sieci wodociągowej rozdzielczej w powiecie Bielsk Podlaski wynosi 632,5km., kanalizacyjnej - 69,7km., cieplnej - 26,4km., zaś rozdzielczej sieci gazowej - 9,4km. W powiecie funkcjonuje 5 biologicznych oczyszczalni ścieków

Gospodarka

Liczącą się dziedzinę gospodarki stanowi budownictwo, reprezentowane m.in. przez takie przedsiębiorstwa jak: "Unibud", "Unibud Bep" oraz "Polbud". Najważniejszym centrum gospodarczym regionu jest Bielsk Podlaski, tutaj zlokalizowane są największe przedsiębiorstwa. W powiecie zarejestrowanych było pod koniec 2001 roku około 4.820 podmiotów gospodarczych, z czego 147 należało do sektora publicznego, reszta stanowiła własność prywatną. Najwięcej w regionie jest przedsiębiorstw zajmujących się przetwórstwem zbożowym. Na drugim miejscu są zakłady zajmujące się obróbką drewna. Prężnie rozwijają się zakłady przetwórstwa spożywczego.
Spośród użytków rolnych w powiecie bielskim największą powierzchnię zajmują grunty orne - 59,5%.Bardzo duży odsetek zajmują także użytki zielone - 40,3%. Zarejestrowanych jest ponad 14 tys. gospodarstw o powierzchni ponad 1 ha. Średnia wielkość gospodarstwa wynosi około 9,81 ha. Gospodarstwa rolne nastawione są na uprawę zbóż i hodowlę zwierząt zwłaszcza bydła. Hodowla bydła specjalizuje się głównie w produkcji mleka, ale są również gospodarstwa posiadające stada mięsno - mleczne. Na wsi można zaobserwować powolny proces starzenia się ludności oraz niepokojące zjawisko migracji mieszkańców ze wsi do miast.

Kultura, rozrywka, sport

W regionie działa sześć szkół zawodowych, cztery z nich funkcjonują w Bielsku Podlaskim, jedna w Rudce oraz jedna w Brańsku. Centrum edukacji jest miasto Bielsk Podlaski. Funkcjonuje tu sześć szkół podstawowych, trzy gimnazja oraz cztery licea ogólnokształcące. Młodzież ma możliwość rozwijania zainteresowań muzycznych w Państwowej Szkole Muzycznej I Stopnia. Miasto może również poszczycić się Policealnym Studium Ikonograficznym, jedyną placówką tego typu w kraju. W szkołach powiatu bielskiego uczy się około 4.500 uczniów. W powiecie bielskim nie ma szkół wyższych.
Bogactwem tej ziemi jest położenie na pograniczu kultury polskiej, białoruskiej i ukraińskiej. Mieszkańcy kultywują swoje tradycje poprzez zespoły folklorystyczne i różne imprezy. Życiem kulturalnym kieruje Bielski Dom Kultury, w którym działają warsztaty teatralne i plastyczne oraz kilkanaście amatorskich zespołów i grup artystycznych. Najbardziej znanymi są: Zespół Pieśni Ludowej "Małanka", Białoruski Chór "Wasiloczki" i Dziecięcy Chór "Ranok", Zespół Pieśni i Tańca "Podlaskie Kukułki". Wielu mieszkańców tego powiatu zajmuje się rękodziełem ludowym. Wykorzystując w swojej twórczości słomę, siano, gałązki brzozowe oraz wiklinę, - wytwarzają: różne koszyki, miski, tacki, drzewka, kosze.
Stałe imprezy kulturalne:

Festiwal Rejonowy Piosenki Białoruskiej - luty, maj
Festiwal Kultury Ukraińskiej "Podlaska Jesień" - listopad
Bielska Jesień Bardów - październik

Muzea
Muzeum w Bielsku Podlaskim Oddział Muzeum Podlaskiego w Białymstoku

Walory turystyczne powiatu

Do wypoczynku na terenie powiatu zachęcają malownicze krajobrazy i obfitujące w runo kompleksy leśne. Przyjeżdżający może skorzystać z różnych form aktywnego wypoczynku. Powiat ma dogodne warunki do rozwoju turystyki i agroturystyki.

Atrakcje przyrodnicze

Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Górnej Narwi - Dolina Górnej Narwi jest jedną z najlepiej zachowanych dolin rzecznych w Polsce i stanowi obok Bagien Biebrzańskich jeden z największych obszarów mokradeł środkowoeuropejskich. . Jest to obszar, na którym nie prowadzono żadnych robót melioracyjnych związanych z regulacją stosunków wodnych. Ze względu na te walory obszar ten jest jedną z największych w Polsce ostoi ptactwa błotno-wodnego, zarówno dla gatunków lęgowych, jak i przelotnych.

Szlaki turystyczne

"SZLAK PRAWOSŁAWNYCH ŚWIĄTYŃ" (żółty,164km) Białystok-Dojlidy-Halickie-Zwierki-Pasynki-Zabłudów-Ostrówki-Pawły-Ryboły-most na rzece Narew-Ploski-Knorozy-Chraboły-Rajsk-Haćki-Hryniewicze Duże-Bielsk Podlaski-Parcewo-Orla-Szczyty-Czyże-Nowoberezowo-Hajnówka-Dubiny-Wasilkowo-Łosinka-Chrabostówka-Narew-Iwanki Rohozy-Trześcianka-Folwarki Tylwickie-Topolany Hieronimowo-Michałowo.

Kajakowe:

Szlak kajakowy po rzece Narew.

Zabytki

BIELSK PODLASKI

KOŚCIÓŁ Narodzenia Najświętszej Marii Panny, klasycystyczny, zbudowany w latach 1780-84 (fasada kończona do 1796 r.), arch. Szymon Bogumił Zug, z fundacji Izabeli Branickiej; halowy z parawanową fasadą zwieńczoną trójkątnym szczytem. Dzwonnica klasycystyczna, z ok. 1784 r.
Dawny ZESPÓŁ KLASZTORNY karmelitów trzewiczkowych:

KOŚCIÓŁ Najświętszej Marii Panny z Góry Karmel, barokowy, zbudowany w latach 1641-43, odbudowany między 1784 a 1803 r., przekształcony na cerkiew w 1866 r. i na kościół w 1920 r.; jednonawowy z dwuwieżową fasadą.
KLASZTOR zapewne zbudowany po 1639 r., odbudowany w latach 1784-1803, przekształcany w XIX w.; parterowy trójskrzydłowy z wirydarzem.

CERKIEW Narodzenia Najświętszej Marii Panny, drewniana o konstrukcji zrębowej, zapewne z 1. poł. XVI w., remontowana w 1937 i 1968 r.; trójnawowa z wieżą frontową.
CERKIEW Św. Trójcy, cmentarna, drewniana o konstrukcji zrębowej, z przełomu XVII/XVIII w.
CERKIEW Zmartwychwstania Pańskiego, drewniana o konstrukcji zrębowej, zbudowana ok. 1716 r., dwukrotnie przenoszona (pochodzi z Lewek), oblicowana cegłą w latach 1912-14; z korpusem zwieńczonym cebulastym hełmem na ośmiobocznym tamburze i z wieżą frontową.
CERKIEW Św. Michała, drewniana o konstrukcji zrębowej, zbudowana w 1789 r.; na rzucie ośmioboku.
RATUSZ późnobarokowy, zbudowany w 1779 r., arch. Jan Sękowski, przebudowany w 1. poł. XIX w., w 1920 i 1942 r. Piętrowy z wieżyczką o ściętych narożach. Muzeum w Bielsku Podlaskim.

GMINA BIELSK PODLASKI:

Rajsk - cerkiew prawosławna
Pasynki - cerkiew prawosławna p.w. Narodzenia św. Jana Chrzciciela z 1890 roku
Ploski cerkiew prawosławna p.w. Przemienienia Pańskiego z końca XVII wieku, drewniana o konstrukcji zrębowej, z 1. poł. XIX w., rozbudowana od wsch. ok. 1940 r., wieżą frontową, górą ośmioboczną.
Haćki - stanowisko archeologiczne z V w. p.n.e.
Augustowo - Cerkiew prawosławna p.w. Apostoła Jana z XIX wieku
Parcewo - cerkiew cmentarna, drewniana o konstrukcji zrębowej, z przełomu XVIII/XIX w., przekształcana w 1897 i 1921 r.; na rzucie ośmioboku, przekryta dachem namiotowym, z wieżą od wschodu
Stryki - CERKIEW cementarna, drewniana o konstrukcji zrębowej, zapewne z końca XVIII w., przeniesiona na ob. miejsce w 1862 r.; jednonawowa z wieżą frontową.

BOĆKI:

ZESPÓŁ KLASZTORNY poreformacki, barokowy, zbudowany w latach 1730-39, z fundacji Franciszka Józefa Sapiehy:

KOŚCIÓŁ p.w. św. Antoniego, remontowany w latach 1925-38 i 1949-53, na rzucie krzyża łacińskiego z kopułą na skrzyżowaniu naw, z rzędami skomunikowanych kaplic bocznych.
KLASZTOR rozebrany w 1912 r. z pozostawieniem jednego piętrowego skrzydła. Dzwonnica, zbudowana w latach 1730-39.
Pomnik św. Jana Nepomucena (XVIII w.)

CERKIEW, zbudowana w 1760 r., przebudowana w 1820 r., odbudowana w 1956 r.

GMINA BOĆKI:

Andryjanki - dworek z XIXw.

BRAŃSK:

KOŚCIÓŁ neorenesansowy, Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny zbudowany w latach 1861-63, odbudowany między 1944 a 1945 r., jednonawowy z wieżą frontową.
Zamczysko z XII w.

GMINA BRAŃSK:

Klichy - Kościół (lata 20. XX w.)
Burchaty - wiatrak
Domanowo - Kościół p.w. św. Doroty, drewniany o konstrukcji zrębowej, zapewne z XVII w., rozbudowany i przekształcony w 1875 r.; trójnawowy z wieżyczką na kalenicy

ORLA:

CERKIEW Św. Michała Archanioła, drewniana o konstrukcji zrębowej, zbudowana w 1797 r., przebudowana w 1879 r.; trójnawowa, na rzucie wydłużonego ośmioboku.
Synagoga z XVII w

GMINA ORLA:

Szczyty Dzięciołowo - cerkiew drewniana p.w. Ścięcia Głowy św. Jana Chrzciciela z 1785r. fundacji Jana Węgierskiego o konstrukcji zrębowej, rozbudowana ok. 1878 r., Dzwonnica drewniana o konstrukcji zrębowej z 1785 r.

RUDKA

KOŚCIÓŁ barokowy, zbudowany w latach 1753-59, fundacji Kazimierza Ossolińskiego, remontowany w 1928 i ok. 1960 r.; jednonawowy z wieżą frontową.
PAŁAC pierwotnie barokowy, zbudowany w latach 1763-64, dla Aleksandra Ossolińskiego, rozbudowany w duchu neobaroku między 1913 a 1914, arch. Jan Heurich Mł., dla Janiny Potockiej, częściowo rozebrany w latach 1936-39, rekonstruowany między 1965 a 1970; piętrowy z wyższym pseudoryzalitem i alkierzami.
Nowy PAŁAC, zbudowany ok. 1930 r.. Oranżeria, z 2. poł. XVIII w. Oficyna, z 1. poł. XIX w.
LAMUS drewniany o konstrukcji zrębowej, zapewne z 2. poł. XIX w.
PARK krajobrazowy, zbudowany w 1763 r., przekomponowany po 1913 r.

GMINA WYSZKI:

Wólka Pietkowska - Kamienny dwór, styl dworkowy w duchu modernizmu, zbudowany w 1933 r.; parterowy, z portykiem kolumnowym, kryty czterospadowym dachem.
Strabla:

KOŚCIÓŁ barokowy, zbudowany ok. 1616 r., odbudowany z nową fasadą po 1766 r.; jednonawowy.
PAŁAC barokowo-klasycystyczny, zbudowany w latach 1780-85, dla Macieja Starzeńskiego, przebudowany w latach 1837-40 i 1860-63 (wówczas część wnętrz przekształcona w duchu neogotyku); parterowy z piętrowym ryzalitem środkowym.
PARK krajobrazowy, zbudowany po 1777 r., przekomponowany po 1860 r.
LAMUS drewniany o konstrukcji zrębowej, z 1792 r., remontowany w 1956 r.; piętrowy z podcieniami od frontu.

Kamienny Dwór - Letnia rezydencja wdowy po Marszałku J. K. Piłsudskim - Aleksandry (1937 r.)

Jeżeli pragniesz skorzystać z danych umieszczonych na E-podlasie.pl w swoim serwisie obowiązkowo umieść np. pod tekstem adres źródła tzn.:
region.e-podlasie.pl lub www.e-podlasie.pl jako DZIAŁAJĄCY LINK.
Dziękujemy.