Gmina Wyszki - szczegółowe informacje

Gmina Wyszki

Charakterystyka gminy

Gmina Wyszki położona jest w północno - zachodniej części powiatu bielskiego. Jej siedzibą jest wieś Wyszki. Północną granicę gminy stanowi rzeka Narew.

Historia

Topczewo - miejscowość powstała już w średniowieczu. W czasie powstania styczniowego pod Topczewem doszło do kilku potyczek. Obecny kościół wzniesiono w latach 1926-1931.
Pulsze - nazwę miejscowości wymieniają dokumenty z XV wieku. Tutaj przyszedł na świat Karol Hryniewicki, późniejszy biskup wileński i tytularny pergeński.
Strabla - Nazwa miejscowości wywodzi się z czasów królowej Bony Sforza d'Aragona (1494-1557), która upodobała to miejsce, nazywając je "Strada bella" (piękna droga). Król Zygmunt I w XVI w. nadał ją swojemu nadwornemu lekarzowi - Janowi z Krajny, który wzniósł tu dwór i otoczył go ogrodem na wzór włoski. Następnym właścicielem Strabli został Adam Turowski, stolnik wiejski, który dopiero w 1617 r. pobudował drewniany kościółek. Ludność zamieszkująca okolice Strabli była prawosławna; a po unii została zmuszona przez fundatora do zmiany obrządku ze wschodniego na łaciński. Można przypuszczać, że w Strabli istniała cerkiew, może stała też w pobliżu obecnego kościoła. Potwierdza to inwentarz z 1612 r., który wymienia:,, nad ołtarzem wykładanym czerwonym jedwabiem zasłoniony w pół obraz moskiewski Panna Marya z Dzieciątkiem srebro a pozłota na nim zamykający się". Ikona ta obecnie znajduje się w kościele parafialnym. Sama ikona Matki Bożej malowana na desce lipowej z dwiema naprzeciwległymi, szpongami pochodzi z końca XVI w, zaś ryza z XVI w., szkoła moskiewska. W 1673r właścicielką części wsi Strabla z kościołem była stolnikowa wiska Marianna Turowska z Odbór. Następnie Strabla stała się własnością Kurzenckich z Kurzeńca w powiecie oszmańskim herbu Bogoria. W 1717r. Michał Kurzencki wstąpił do monasteru w Supraślu i w 1725 r. prawem wieczystym przekazał swoje strbelskie dobra supraskiemu monasterowi.. W 1759 r. Strabla została sprzedana Józefowi Kurzenickiemu, a następnie właścicielem dóbr strableskich został Maciej Maurycy Starzeński.

Infrastruktura

Miejscowości w gminie są w 90%. stelefonizowane i zwodociągowane. Część miejscowości posiada kanalizację sanitarną. Na potrzeby gminy wybudowano biologiczną oczyszczalnię ścieków. Przez obszar gminy przebiega droga z Łap do Brańska. W Strabli znajduje się stacja kolejowa na trasie Białystok - Czeremcha

Gospodarka

W gminie zarejestrowanych jest 175 podmiotów gospodarczych: 15 państwowych i 160 prywatnych. Jest to region o typowo rolniczym charakterze. Gospodarstwa nastawione są na produkcję mleka, mięsa, zboża i ziemniaków.

Walory turystyczne gminy

Atutem gminy jest czyste, nieskażone środowisko, natomiast szansą rozwoju regionu może być bliskość Narwiańskiego Parku Narodowego. Warunki przyrodnicze sprzyjają rozwojowi turystyki i agroturystyki zwłaszcza nad Narwią w okolicach Samułek i Strabli.

Atrakcje przyrodnicze

Rzeka Narew.
Cztery pomniki przyrody: 2 pojedyncze drzewa, 1 głaz narzutowy i 1 grupa głazów.

Szlaki turystyczne

Szlak włókniarzy - niebieski, 60km, Fasty - Dzikie - Żółtki - Choroszcz - Kościuki - Niewodnica - Tołocze - Dobrowoda - Bojary - Suraż - Zawyki - Doktorce - Strabla

Zabytki

Wólka Pietkowska - Kamienny dwór, styl dworkowy w duchu modernizmu, zbudowany w 1933 r.; parterowy, z portykiem kolumnowym, kryty czterospadowym dachem.
Strabla:

KOŚCIÓŁ barokowy, zbudowany ok. 1616 r., odbudowany z nową fasadą po 1766 r.; jednonawowy.
PAŁAC barokowo-klasycystyczny, zbudowany w latach 1780-85, dla Macieja Starzeńskiego, przebudowany w latach 1837-40 i 1860-63 (wówczas część wnętrz przekształcona w duchu neogotyku); parterowy z piętrowym ryzalitem środkowym.
PARK krajobrazowy, zbudowany po 1777 r., przekomponowany po 1860 r.
LAMUS drewniany o konstrukcji zrębowej, z 1792 r., remontowany w 1956 r.; piętrowy z podcieniami od frontu.

Kamienny Dwór - Letnia rezydencja wdowy po Marszałku J. K. Piłsudskim - Aleksandry (1937 r.)

Jeżeli pragniesz skorzystać z danych umieszczonych na E-podlasie.pl w swoim serwisie obowiązkowo umieść np. pod tekstem adres źródła tzn.:
region.e-podlasie.pl lub www.e-podlasie.pl jako DZIAŁAJĄCY LINK.
Dziękujemy.