Gmina Tykocin - szczegółowe informacje

Gmina Tykocin

Charakterystyka gminy

Gmina Tykocin znajduje się w zachodniej części Powiatu Białostockiego, w kotlinie Biebrzańskiej, pomiędzy dwoma Parkami Narodowymi: Narwiańskim i Biebrzańskim. Siedzibą gminy jest położony nad Narwią Tykocin.

Historia

Początkowo mieściła się tam pograniczna twierdza chroniąca Mazowsze przed najazdami Litwinów i Jaćwingów. Miasto Tykocin otrzymało prawa miejskie chełmińskie w 1425 roku od księcia mazowieckiego Janusza. Wkrótce potem przeszło w ręce litewskiego rodu Gasztołdów stając się centrum ich podlaskich dóbr. Po śmierci ostatniego z rodu dobra przeszły w ręce Zygmunta Starego a po unii lubelskiej weszły w skład Korony Polskiej. Uchwałą sejmu walnego w 1661 roku Tykocin otrzymał na dziedziczną własność Stefan Czarniecki, po nim dobra odziedziczyła rodzina Gryfów Branickich. W XVI i XVII w. był to znaczący ośrodek gospodarczy z licznymi browarami, gorzelniami, młynami i handlowy (posiadał prawo składu). Znajdował się tam również port rzeczny na Narwi. W 1705 roku w Tykocinie król August II Mocny ustanowił Order Orła Białego. W XIX wieku ziemia tykocińska należała kolejno do Potockich i Rostworowskich. Od XIX w. nastąpił stopniowy upadek spowodowany ominięciem Tykocina podczas budowy kolei petersburskiej. Miasto zostało znacznie zniszczone w czasie drugiej wojny światowej. Hitlerowcy wyniszczyli liczną na tamtym obszarze ludność żydowską. W 1950 roku Tykocin utracił prawa miejskie, które ponownie uzyskał w 1993r.

Infrastruktura

Z sieci wodociągowej korzysta w Tykocinie 1,4 tys. mieszkańców (66,5%), natomiast z sieci kanalizacyjnej 0,5 tys. mieszkańców (23,3%). Miasto posiada jedną biologiczną oczyszczalnię ścieków o przepustowości 500 m3/dobę.

Gospodarka

W gminie Tykocin zarejestrowanych jest 377 podmiotów gospodarczych, z czego 12 należy do publicznego sektora własności, pozostałe 365 znajdują się w rękach prywatnych. Dominują przedsiębiorstwa małe handlowo - usługowe.

Kultura, rozrywka, sport

Propagowaniem kultury zajmuje się w regionie Miejsko - Gminne Centrum Kultury, który prowadzi działalność w zakresie edukacji kulturalnej i wychowania poprzez sztukę. Przy Centrum działają: Amatorski Teatr Mieszczański, Młodzieżowy Teatr Żywego Słowa, Koło Plastyki i Rękodzieła Ludowego, Grupa Tańca Młodzieżowego, Tykocińska Orkiestra Dęta, Zespół Folklorystyczny "Hetmanki".

Walory turystyczne gminy

Tykocin jest jednym z najbardziej urokliwych miasteczek w województwie. Do odwiedzin zachęca duża liczba zabytków oraz atrakcyjne położenie nad rzeką Narew miedzy dwoma parkami narodowymi: Biebrzańskim i Narwiańskim.

Atrakcje przyrodnicze

Rzeka Narew.
Położenie nieopodal Biebrzańskiego i Narwiańskiego Parku Narodowego.

Szlaki turystyczne

Piesze:

Zygmunta Glogera.
Łukasza Górnickiego.
Podlaski Szlak Bociani.

Rowerowe:

Obwodnica Rowerowa Narwiańskiego Parku Narodowego.

Zabytki

Rynek - w kształcie trapezu, z okresu lokacji miasta, przekształcony w XVIII wieku w kompozycję barokową. Na rynku znajduje się szereg domów z XVIII wieku.
Kościół Rzymsko - Katolicki p.w. Trójcy Przenajświętszej - wzniesiony z fundacji Jana Klemensa Branickiego w latach 1740 - 1750. Jest to późnobarokowy kościół typu bazylikowego z bardzo cennymi organami.
Synagoga - z 1642 roku oraz Dom Talmudyczny z XVIII wieku. Obecnie mieści się tam muzeum, które gromadzi pamiątki z bogatej historii Tykocina a szczególnie zabytki kultury żydowskiej.
Pomniki:

Stefana Czarnieckiego.
Pomnik Orła Białego.

Ruiny zamku - wzniesionego w XV wieku przez Marcina Gosztołda, rozbudowany w latach 1550 - 1582 przez króla Zygmunta Augusta. Był on jedną z najpotężniejszych twierdz nizinnych w Polsce w XVI i XVII wieku. Zamek zniszczyli Szwedzi w czasie potopu, odbudował go Stefan Czarniecki. Był on zamieszkały do pożaru w 1734r. Kolejnych zniszczeń dokonała powódź i I wojna światowa.
Cmentarz żydowski pod Łpouchowem.
Klasztor pobernardyński - wzniesiony w latach 1771 - 1790. Obecnie jest siedzibą Domu Pomocy Społecznej.
Dawny alumnat wojskowy.
*

Jeżeli pragniesz skorzystać z danych umieszczonych na E-podlasie.pl w swoim serwisie obowiązkowo umieść np. pod tekstem adres źródła tzn.:
region.e-podlasie.pl lub www.e-podlasie.pl jako DZIAŁAJĄCY LINK.
Dziękujemy.