Gmina Rudka - szczegółowe informacje

Gmina Rudka

Charakterystyka gminy

Gmina Rudka położona jest w południowo - zachodniej części województwa podlaskiego, na trasie Brańsk - Ciechanowiec. Siedzibą gminy jest wieś Rudka oddalona o 7km. od Brańska. Pod względem geograficznym gmina leży na terenie Wysoczyzny Bielskiej.

Historia

Pierwsze wzmianki o miejscowości Rudka pochodzą z 1434 roku. Wówczas to owe ziemie należały do rodu Korczewskich. W późniejszych latach trafiały kolejno do: Chlebowiczów, Kiszków, Ossolińskich, Potockich. Do rozwoju regionu najbardziej przysłużyli się Ossoliń-scy. Rozbudowali oni miejscowość, budując w niej kościół i pałac, uzyskali też trzykrotnie przywileje dla osady na organizację targów i jarmarków. Po trzecim rozbiorze, Rudka znala-zła się w zaborze pruskim a po pokoju w Tylży przeszła w ręce Imperium Rosyjskiego. W miejscowości mieszkali głównie katolicy, przedstawiciele innych wyznań nie odgrywali dużej roli.
Rosyjska reforma uwłaszczeniowa z 1861 roku doprowadziła do buntów chłopskich, którzy domagali się natychmiastowego zniesienia pańszczyzny i oddania im użytkowanych gruntów na własność. Wystąpienia stłumiono. W tym samym czasie Rudka stała się siedzibą władz gminnych. Okoliczni chłopi brali udział w powstaniu styczniowym, za co niektórych ukarano zsyłając w głąb Rosji. W 1865 roku chłopów w Rudce uwłaszczono gruntami o powierzchni ponad 750 ha oraz ustanowiono serwitut pastwiskowy. Pod koniec XIX wieku w okolicznych lasach powstały osady przemysłowe: smolarnie, terpentyniarnie itp. W okresie międzywojen-nym Rudka znowu stała się siedzibą gminy. W trakcie II wojny światowej sowieci urządzili we wsi lotnisko, a majątek należący do rodu Potockich upaństwowiono. Po wojnie na mocy dekretu PKWN o reformie rolnej, ziemię i las przejął państwowy zakład rolny. W maju 1960r. pożar zniszczył znaczą część miejscowości. W latach 1953-1976 Rudka była siedzibą gminy i gromady. Potem wchodziła w skład gminy Brańsk. W 1992r. Rudka ponownie została ośrod-kiem gminnym.

Infrastruktura

Droga krajowa nr 681, przebiegająca przez teren gminy, jest najkrótszą trasą łączącą centrum kraju z Białowieskim Parkiem Narodowym. Pozostałe drogi powiatowe i gminne umożliwiają dojazd do wszystkich miejscowości, znajdujących się na terenie gminy. Gmina jest w 100% zwodociągowana, a siedziba gminy, Rudka, całkowicie skanalizowana. Gmina posiada nowo-czesną oczyszczalnię ścieków. Wszystkie miejscowości wchodzące w skład gminy są podłą-czone do nowoczesnej centrali telefonicznej.

Gospodarka

W gminie Rudka są zarejestrowane 92 podmioty gospodarcze, w tym 12 z publicznego sekto-ra własności a 80 z prywatnego. Największym zakładem pracy na terenie gminy jest Nadle-śnictwo Rudka. Pracuje w nim około 100 osób. Nadleśnictwo zarządza lasami państwowymi znajdującymi się na obszarze 15.000 ha.

Kultura, rozrywka, sport

Funkcjonujący Zespół Szkół Rolniczych mieści się w barokowym pałacu z 1763r., położo-nym w pięknym zabytkowym parku. Zespół Szkół Rolniczych im. księdza Kluka w Rudce, w którym kształci się pół tysiąca młodzieży, swoim wpływem wykracza poza ramy gminy i po-wiatu. Szkoła prowadzi swój internat na 150 miejsc, z pełnym zapleczem żywieniowym. W internacie młodzież mieszkająca w pokojach 1-2-osobowych korzysta z pracowni kompute-rowej, siłowni, studia nagrań z radiowęzłem, sklepiku, klubo-kawiarni. Do dyspozycji mło-dzieży są obiekty sportowe w postaci boisk do piłki ręcznej, kortów i nowo wybudowanej hali sportowej. Szkoła jest atrakcyjna dla młodych ludzi z Brańska, Ciechanowca, Szepietowa i innych miejscowości. Absolwenci mają szansę dalszej nauki na studiach wyższych.

Walory turystyczne gminy

Niekwestionowanym walorem przyrodniczym gminy jest kompleks lasów iglasto - liścia-stych, obejmujący obszar 2.810 ha. Znajdują się w nim m.in.: rezerwaty przyrody, stanowiska chronionych roślin i zwierząt, skupiska dębów w wieku od 150 do 500 lat, stanowiska bobrów oraz ptaków chronionych (orła bielika, orła krzykliwego, bociana czarnego), rezerwat leśny "Koryciny" z zachowanym starodrzewem dębowym a znajdujące się na tym obszarze zbiorni-ki wodne i rzeka Nurzec zachęcają do wędkarstwa i korzystania z naturalnych kąpielisk

Atrakcje przyrodnicze

Kompleks lasów iglasto - liściastych.
rezerwat leśny "Koryciny" z zachowanym starodrzewem dębowym
Stawy wodne i rzeka Nurzec.

Zabytki

KOŚCIÓŁ barokowy, zbudowany w latach 1753-59, fundacji Kazimierza Ossoliń-skiego, remontowany w 1928 i ok. 1960 r.; jednonawowy z wieżą frontową.
PAŁAC pierwotnie barokowy, zbudowany w latach 1763-64, dla Aleksandra Ossoliń-skiego, rozbudowany w duchu neobaroku między 1913 a 1914, arch. Jan Heurich Mł., dla Janiny Potockiej, częściowo rozebrany w latach 1936-39, rekonstruowany między 1965 a 1970; piętrowy z wyższym pseudoryzalitem i alkierzami.
Nowy PAŁAC, zbudowany ok. 1930 r.. Oranżeria, z 2. poł. XVIII w. Oficyna, z 1. poł. XIX w.
LAMUS drewniany o konstrukcji zrębowej, zapewne z 2. poł. XIX w.
PARK krajobrazowy, zbudowany w 1763 r., przekomponowany po 1913 r.

Jeżeli pragniesz skorzystać z danych umieszczonych na E-podlasie.pl w swoim serwisie obowiązkowo umieść np. pod tekstem adres źródła tzn.:
region.e-podlasie.pl lub www.e-podlasie.pl jako DZIAŁAJĄCY LINK.
Dziękujemy.