Gmina Nowogród - szczegółowe informacje

Gmina Nowogród

Charakterystyka gminy

Gmina Nowogród jest położona w zachodniej części powiatu łomżyńskiego, na obszarze "Zielonych Płuc Polski", na Międzyrzeczu Łomżyńskim. Siedziba władz Gminy, miasto Nowogród leży w Dolinie Dolnej Narwi, przy ujściu Pisy do Narwi.

Historia

Pierwszy gród obronny w widłach Pisy i Narwi wybudowano już w IX wieku, istniał on do XII wieku. Na jego miejsce w XIII wieku wybudowano nowy gród o umocnieniach drewnianoziemnych. Pierwsze wzmianki o Nowogrodzie pochodzą z 1355 roku. Mówią o nadaniu przez Króla Kazimierza Wielkiego Ziemi Warszawskiej Ziemowitowi. Osada otrzymała prawa miejskie w 1472 roku od wielkiego kolonizatora Mazowsza księcia Janusza I. Największy rozkwit Nowogrodu przypada od połowy XIV wieku do połowy XVII wieku. W XV wieku stał się stolicą powiatu i siedzibą sądów bartnych. Swojego znaczenia miasto nie straciło nawet po włączeniu Mazowsza do Korony. Uległo zniszczeniu w czasie wojen z XVII i XVIII wieku. Po trzecim rozbiorze tereny gminy znalazły się pod panowaniem pruskim, zaś po kilku latach przeszły w posiadanie Cesarstwa Rosyjskiego. W 1870 roku za udział w powstaniu styczniowym car ukarał Nowogród odebraniem praw miejskich, które przywrócono w 1918 roku. Pierwsze fabryki powstały w pierwszej połowie XIX wieku. Już przed II wojną światową miasto zaczęło zyskiwać charakter turystyczno - letniskowy. Nowogród zniszczono prawie całkowicie w czasie kampanii wrześniowej w 1939 roku. Po wojnie odbudowano go. Obecnie miasto zyskało charakter turystyczno - wypoczynkowy.

Infrastruktura

W Nowogrodzie ze zbiorczej sieci wodociągowej korzysta 0,7 tys. mieszkańców (35,9%), zaś z kanalizacyjnej 0,5 tys. (23,3%). Trwają prace związane z rozbudową sieci wodociągowej i kanalizacyjnej na terenie gminy. W Nowogrodzie na potrzeby gminy wybudowano biologiczną oczyszczalnie ścieków o przepustowości 300 m3/dobę. Cała gmina jest stelefonizowana.

Gospodarka

W gminie Nowogród prosperuje 354 podmiotów gospodarczych, 14 z nich należy do publicznego sektora własności, zaś 340 prywatnego. Obecnie miasto Nowogród, siedziba władz gminnych posiada charakter turystyczno - wypoczynkowy. Jest to również lokalny ośrodek handlowo - usługowy. W regionie rozwija się ponadto drobny przemysł chemiczny i wikliniarski. Mimo to większość mieszkańców nadal utrzymuje się nadal z pracy na roli.

Kultura, rozrywka, sport

Popularyzacją kultury w gminie Nowogród zajmuje się Muzeum Północno - Mazowieckie ze Skansenem Kurpiowskim w Nowogrodzie. Skansen położony jest na wysokiej skarpie nadnarwiańskiej na wprost ujścia Pisy do Narwi, gdzie znajdują się dodatkowo ruiny dawnego grodu Ziemowita. Utworzono go w 1927 roku jako Muzeum Kurpiowskie. Około 3 tys. znajdujących się w nim zbiorów pochodziło ze zbiorów prywatnych twórcy skansenu Adama Chętnika. Muzeum zostało zniszczone podobnie jak cały Nowogród w 1939 roku. Ponownie otwarto je w latach 60. Obecnie na powierzchni około 3,5 ha znajdują się 23 budynki mieszkalne i gospodarcze z odpowiednim wyposażeniem oraz kilkadziesiąt obiektów tzw. małej architektury: barcie, kapliczki, studnie, bróg itp. Wszystkie budynki są konstrukcji zrębowej, z okresu od końca XVIII w. do I połowy XX w. z terenu Kurpiowskiej Puszczy Zielonej.
Do najważniejszych cyklicznych imprez kulturalnych zaliczamy: Ogólnopolskie Dni Kultury Kurpiowskiej, Ogólnopolski Przegląd Zespołów Kurpiowskich, Przegląd Sztuki Ludowej, Przegląd Kapel, Śpiewaków i Gawędziarzy Ludowych, Przegląd Teatrów Wiejskich i Obrzędowych i Wigilia Twórców Ludowych. W gminie funkcjonuje 2 szkoły podstawowe i jedno gimnazjum.

Walory turystyczne gminy

Gmina ma znakomite warunki przyrodnicze i krajobrazowe do rozwoju różnych form turystyki. Położenie nad Narwią sprzyja rozwojowi turystyki wodnej zwłaszcza kajakarstwa. Wart polecenia jest szczególnie spływ kajakowy "Biebrza - Narew" obejmujący swoim zasięgiem kompleks największych bagien w Europie.

Atrakcje przyrodnicze

Równina Kurpiowska - z charakterystycznym krajobrazem łąkowo - pastwiskowo - leśnym.
Puszcza Kurpiowska.
Starorzecza Narwi.

Szlaki turystyczne

Ścieżki dydaktyczne po rezerwacie Kanistan.
Ścieżki dydaktyczne po rezerwacie Czarny Kąt.
Spływ kajakowy po Biebrza - Narwi.

Zabytki

Kościół rzymsko - katolicki pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Marii Panny (XV - XVI w.). W kościele znajdują się trzy drewniane ołtarze.
Plebania - neoklasycystyczna z 1882 roku.
Izba Pamięci powstała w 1979r. upamiętniająca krwawy trud żołnierzy Batalionu 33 Pułku Piechoty Strzelców Kurpiowskich, który 7 - 10 września 1939 r. toczył ciężkie walki z Niemcami w obronie Nowogrodu.
Ruiny zamku książąt mazowieckich z XIV wieku.
Pomniki:
- bunkier nad Narwią z 1939r.
- pomnik - Czołg nad Narwią.
- pomnik - "Młodym Bohaterom" z 1920r.
- pomnik obrońców Nowogrodu z 1939r.

Jeżeli pragniesz skorzystać z danych umieszczonych na E-podlasie.pl w swoim serwisie obowiązkowo umieść np. pod tekstem adres źródła tzn.:
region.e-podlasie.pl lub www.e-podlasie.pl jako DZIAŁAJĄCY LINK.
Dziękujemy.