Gmina Łapy - szczegółowe informacje

Gmina Łapy

Charakterystyka gminy

Gmina Łapy leży w południowo - zachodniej części Powiatu Białostockiego, na Nizinie Północno - podlaskiej, w obrębie trzech regionów: Wysoczyzny Wysoko-Mazowieckiej, Doliny Górnej Narwi i Wysoczyzny Białostockiej. Siedzibą gminy jest miasto Łapy. Przez gminę przebiega trasa kolejowa Białystok - Warszawa.

Historia

Nazwa Łapy jest pochodzenia bałtyjskiego i początkowo oznaczała szałas myśliwych polujących nad Narwią. Według legendy do powstania miasta przyczynił się szlachcic zwany Łappą herbu Lubicz, który osiadł tutaj w czasie kolonizacji mazowieckiem w XV w. Wcześniej niż Łapy prawdopodobnie powstały miejscowości Suraż i Płonka Kościelna.
Losy miasta i gminy niepodzielnie związane były z dziejami Podlasia i całej Polski. Po trzecim rozbiorze region otrzymały Prusy a później Imperium Rosyjskie. Ważnym wydarzeniem w dziejach Łap był rok 1812, kiedy to dwukrotnie wojska napoleońskie przemaszerowały traktem z Sokół do Łap Osse i dalej na Suraż. Do dnia dzisiejszego droga ta nazywana jest traktem Napoleona. Dalsza historia Łap związana jest z budową linii kolejowej warszawsko - petersburskiej w 1862r. W czasie budowy odcinka Białystok - Łapy miał miejsce protest Surażaków, którzy obawiali się, że osada stanie się bardziej dogodnym miejscem do działalności konspiratorów. W Łapach wybudowano dworzec kolejowy wraz z kompleksem stacyjnym I klasy. W 1870r. wybudowano tutaj zakłady naprawy wagonów "Depo". Pod koniec XIX wieku powstała kolejna linia kolejowa biegnąca przez Łapy na trasie Brześć - Ostrołeka - Grajewo. Prawa miejskie uzyskały Łapy w 1925 roku. Miasto ucierpiało w trakcie dwóch wojen światowych. W 1944 roku zostało zniszczone aż w 80%, straty w ludziach były równie dotkliwe, ale mimo to miejscowość odbudowywała się na nowo. W latach 60. i 70. powstała łapska cukrownia, mleczarnia i szpital.

Infrastruktura

W Łapach z sieci wodociągowej korzysta 13,8 tys. mieszkańców (79,1%), z sieci kanalizacyjnej 11,4 tys. (66%), natomiast z rozdzielczej sieci gazowej zaledwie 0,1 tys. (0,8%). Poza tym zaopatrzenie w wodę z sieci ma 22 wsie. Wszystkie miejscowości posiadają połączenia telefoniczne. System telekomunikacyjny na terenie gminy składa się z linii kablowych światłowodowych, central automatycznych cyfrowych, linii abonenckich. Na terenie gminy istnieje jedno miejsko - gminne wysypisko odpadów stałych w Uhowie oraz 10 wysypisk wiejskich. Władze gminy powoli zaczynają wprowadzać selektywną zbiórkę odpadów. Gmina posiada jedną biologiczną oczyszczalnię ścieków o przepustowości 10000 m3/dobę.

Gospodarka

Jest to gmina rolnicza, na której przeważają gospodarstwa małe do 5 ha. Gleby w regionie są urodzajne zaliczają się do IVA i IVB klasy bonitacyjnej (63,9%). W gminie uprawia się zboża i ziemniaki oraz hoduje się bydło i trzodę chlewną. W przyszłości szansą rozwoju rolnictwa będą gospodarstwa ekologiczne produkujące zdrową żywność o pełnej wartości odżywczej. W gminie funkcjonuje 1437 podmiotów gospodarczych, z czego 34 należy do publicznego sektora własności, natomiast 1403 do prywatnego. Najważniejszymi zakładami, które decydują o życiu gospodarczym gminy są: tabor kolejowy (Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego S.A. w Łapach), przemysł rolno-spożywczy: cukrownictwo (Cukrownia Łapy S.A.) i mleczarstwa (Spółdzielnia Mleczarska). Przedsiębiorstwa zajmują się głównie handlem i usługami, niewiele jest zakładów produkcyjnych i gastronomicznych.

Kultura, rozrywka, sport

W gminie funkcjonuje dwa przedszkola samorządowe, 9 szkół podstawowych, 2 gimnazja i 2 szkoły średnie. Głównym koordynatorem działań kulturalnych jest Dom Kultury w Łapach, ponadto działają wiejskie Domy Kultury. W Łapach otwarta jest "Izba Pamięci", w której gromadzone są eksponaty świadczące o pamięci narodowej i tradycji narodu, natomiast w miejscowości Uhowo czynna jest "Galeria Narwiańska", ukazujące materiały związane z Doliną Górnej Narwi.

Walory turystyczne gminy

Gmina Łapy jest rejonem bardzo atrakcyjnym dla każdego miłośnika bliskiego kontaktu z naturą. Warta zobaczenia jest zwłaszcza naturalna bagienna dolina rzeki Narew, z silnie rozbudowanym systemem koryt rzecznych, często zwana "Polską Amazonią", której najcenniejsze części wchodzą w skład Narwiańskiego Parku Narodowego. Możliwe jest uprawianie różnych form turystyki: pieszej, wodnej i rowerowej. Dla przyjeżdżających udostępniono stojącą na wysokim poziomie bazę noclegowo - turystyczną.
Atrakcje Pryrodnicze:

Rzeka Narew.
Narwiański Park Narodowy - z unikalnym systemem rzecznym. Jest to jedne z ostatnich w Europie teren bagienny.
Puszcze, bory, lasy.

Szlaki turystyczne

Piesze:

Szlak Kolejarzy (Łapy Osse - Grochy, Turek, Pietkowo, Suraż)
Szlak Puchalskiego (Łapy Osse, Gąsówka Osse, Płonka Kościelna, Płonka Strumianka, Bokiny, Waniewo, Kurowo)

Rowerowe:

Obwodnica Rowerowa NPN (Żółtki, Złotoryja, Kurowo, Jeńki, Łapy, Borowskie, Turośń Dolna, Zaczerlany, Choroszcz)

Wodne:

Rozlewiska Narwi.
Szlak okrężny w Uhowie.

Ścieżki przyrodnicze:

Bagna pod Bojarami z Suraża do Uhowa.

Zabytki

Łapy:

Zespół Kościoła Parafialnego Św. Piotra i Pawła.
Cmentarz rzymskokatolicki z 1908r.
Kapliczka z 1921r.
Wieża ciśnień w zespole dworca kolejowego z początku XX w.
Kapliczka z początku XX w.
Dwór w Łupiance Nowej z końca XIX w.
Wiatrak paltrak z 1946 r.
Zespół kościoła parafialnego p.w. Św. Wojciecha z okresu 1914-1919.

Jeżeli pragniesz skorzystać z danych umieszczonych na E-podlasie.pl w swoim serwisie obowiązkowo umieść np. pod tekstem adres źródła tzn.:
region.e-podlasie.pl lub www.e-podlasie.pl jako DZIAŁAJĄCY LINK.
Dziękujemy.