Gmina Goniądz - szczegółowe informacje

Gmina Goniądz

Charakterystyka gminy

Gmina Goniądz leży w północnej części powiatu monieckiego. Siedzibą gminy jest miasto Goniądz położone na wzgórzu stanowiącym krawędź Wysoczyzny Goniądzkiej, stromo w tym miejscu opadającej nad brzeg Biebrzy. Jest to dobre miejsce wypadowe do zwiedzania Biebrzańskiego Parku Narodowego. Dużą część gminy stanowią obszary o szczególnych walorach przyrodniczych. Zajmują one 23328 ha, stanowi to 61,9% ogólnej powierzchni. Z tego na Biebrzański Park Narodowy przypada 22087 ha, a na obszary chronionego krajobrazu 1241 ha.

Historia

Pierwsza wzmianka o osadzie pochodzi z 1358 roku. Strategiczne położenie miejscowości sprawiało, że była ona tematem licznych sporów w XIV - XV wieku między książętami mazowieckimi a Litwą. W 1426r. zajął je wielki książe litewski Witold. Lokacji miasta na prawie magdeburskim dokonano w 1547 roku. Z XVI wieku zachował się układ przestrzenny: okazały rynek kwadratowy (z odchodzącymi od niego sześcioma ulicami) i 11 przedmieść. W wyniku unii lubelskiej Goniądz, podobnie, jak całe województwo podlaskie przeszło do Korony Polskiej.
W tym czasie Goniądz pełnił rolę portu rzecznego. Stąd spławiano produkty leśne i rolne z północnego Podlasia do Gdańska. Większość mieszkańców zajmowała się rolnictwem, byli też i tacy, co trudnili się handlem i rzemiosłem. Istniał w Goniądzu cech piwowarów, rybaków i szewców. Z początkiem XVII w. działało tu 7 młynów i folusz. Po wojnach szwedzkich miasto bardzo podupadło. Po wojnach szwedzkich bardzo podupadło. W 1795 roku Goniądz znalazł się pod zaborem pruskim, a w 1807 na mocy traktatu w Tylży został włączony do Rosji. W 1919 roku powrócił w granice Polski.

Infrastruktura

Z sieci wodociągowej korzysta w Goniądzu 1,7 tys. mieszkańców (92,1% ogółu mieszkańców), natomiast z sieci kanalizacyjnej 0,7 tys. mieszkańców (35,4%). Miasto posiada biologiczną oczyszczalnię ścieków o przepustowości 400 m3/dobę.

Gospodarka

W gminie zarejestrowanych jest 368 podmiotów gospodarczych, z tego 19 należy do publicznego sektora własności a 349 znajduje się w rękach prywatnych. Najwięcej przedsiębiorstw zajmuję się handlem. Goniądz jest lokalnym ośrodkiem rolnictwa i usługowy dla rolnictwa.

Kultura, rozrywka, sport

W Goniądzu odbywa się Festiwal Przyrodniczy "Dni Dzikich Łąk". Zjeżdżają się na niego turyści z całej Polski. Mogą oni na własne oczy oglądać biebrzańską przyrodę, również te znajdującą się w słynnym rezerwacie Czerwone Bagna.

Atrakcje przyrodnicze

Biebrzański Park Narodowy.
Rzeka Biebrza.
Rezerwat Czerwone Bagno.

Szlaki turystyczne

Szlaki rowerowe:

Goniądz - Wólka Piaseczna - wieś Osowiec - Twierdza Osowiec - Goniądz
Goniądz - Wólka Piaseczna - Kapice - Przechody - Białogrądy - wieś Osowiec - Wólka Piaseczna - Goniądz

Szlaki kajakowe:

Dolistowo - Goniądz.
Goniądz - Osowiec.

Zabytki

Pierwotny układ urbanistyczny z dużym rynkiem.
Kościół parafialny - Kościół neobarokowy zbudowany w latach 1922-24, bazylikowy z pseudotranseptem, ośmioboczną kaplicą i dwuwieżową fasadą.
Neogotycka kaplica cmentarna z 1907r.
Kapliczka św. Floriana z 1864r. - mieszcząca się na najwyższym miejscu w Goniądzu).
Kilkanaście domów z przełomu XIX i XX w.
Drewniany młyn z końca XIX wieku.

Jeżeli pragniesz skorzystać z danych umieszczonych na E-podlasie.pl w swoim serwisie obowiązkowo umieść np. pod tekstem adres źródła tzn.:
region.e-podlasie.pl lub www.e-podlasie.pl jako DZIAŁAJĄCY LINK.
Dziękujemy.