Gmina Czyże - szczegółowe informacje

Gmina Czyże

Charakterystyka gminy

Gmina usytuowana jest w zachodniej części powiatu hajnowskiego na obrzeżach Puszczy Białowieskiej. Użytki rolne zajmują aż 84% jej powierzchni, kompleksów leśnych jest natomiast stosunkowo niewiele.

Historia

Tereny te posiadają ciekawą historię sięgającą epoki średniowiecza. Początkowo ziemia Czyżewska należała do majątku królewskiego z siedzibą w Bielsku Podlaskim. Dzisiejsi mieszkańcy regionu są potomkami osadników przybyłych z ziem ruskich w XV i XVI wieku. Współcześnie ludność zamieszkała w regionie nadal posługuje się gwarą, która jest mieszanką języków białoruskiego i ukraińskiego. Większość mieszkańców jest wyznania prawosławnego.
Większość miejscowości regionu, w tym Czyże były zamieszkałe w XVI wieku przez bartników, osoczników i strzelców Puszczy Białowieskiej. Pierwsze wzmianki o wsi Czyże pochodzą z 1529 roku, a według informacji z 1530 roku była ona osadzona na 62 włókach. Mieszkańcy regionu należeli do ludności służebnej, która zajmowała się ochroną lasu i udziałem w polowaniach. W cerkiewnym archiwum znajdował się do momentu pożaru cerkwi oryginalny dokument o dostarczaniu z Czyż w 1792 roku 20 strzelców do Komisji Wojskowej, zgodnie z dekretem króla Jana III z 1680r.

Gospodarka

Gmina Czyże jest gminą o typowo rolniczym charakterze, które może się rozwijać dzięki wysokiej klasy glebom. Dogodna lokalizacja stwarza również warunki do rozwoju rolnictwa ekologicznego. W regionie funkcjonuje 277 podmiotów gospodarczych, 8 z nich należy do sektora publicznego, a 269 znajduje się w rękach prywatnych. Władze gminy wiążą przyszłość regionu z rozwojem rolnictwa, rozbudową infrastruktury technicznej oraz wykorzystaniem walorów przyrodniczych i kulturowych do rozwoju sektora turystyki i agroturystyki.

Kultura, rozrywka, sport

W regionie odbywa się kilka imprez kulturalnych i sportowych, takich jak:
Święto Kultury Białoruskiej - I połowa lipca - organizuje Gminny Ośrodek Kultury w Czyżach i Białoruskie Towarzystwo Społeczno-kulturalne;
Jesienne Spotkanie z Folklorem - październik / listopad - GOK Czyże i Związek Ukrainców Podlasia;
Gminny Turniej Szkół - 1 czerwca - GOK Czyże, Szkoły Podstawowe w Czyżach, Klejnikach i Kuraszewie.

Walory turystyczne gminy

Do odwiedzin zachęca czyste, nieskażone środowisko, niski poziom hałasu. Jej przyszłość należy do wiązać z wykorzystaniem, jak dotąd nie odkrytych walorów przyrodniczych.

Atrakcje przyrodnicze

Nie zagospodarowana turystycznie dolina rzeki Łoknica z przyległymi lasami.

Zabytki

zabytkowy układ urbanistyczny wsi Czyże (XV-XVI w.) tzw. Licówka;
kapliczka cmentarna w Czyżach p.w. Kosmy i Damiana wybudowana w 1812 r.;
kapliczka w Klejnikach p.w. św. Mikołaja Cudotwórcy (1870 r.);
kapliczka cmentarna w Klejnikach p.w. Przemienienia Pańskiego (ok. 1870 r.);
kapliczka prawosławna p.w. św. Aleksego we wsi Kojły (1909 r.);
kapliczka na "Cudownym źródełkiem" we wsi Lady (1900 r.);
We wszystkich wsiach są ciekawe drewniane kamienno - metalowe krzyże wotywne. We wsi Zbucz zachowało się pierścieniowe grodzisko z XIII w. oraz wcześniejsze kurhany tzw. "Mogiłki - Grabniak" i "Koszarka" - dom dróżnika przy szosie Bielsk Podlaski-Białowieża (zbudowana w 1938r.). Występują kurhany z IV I V w. typu rostełckiego w Kuraszewie połączone nad rzeką Łoknicą oraz tzw. "Kościa Górk". Kurhan datowany na XI-XII w. położony przy drodze Kamień-Tyniewicze.

Jeżeli pragniesz skorzystać z danych umieszczonych na E-podlasie.pl w swoim serwisie obowiązkowo umieść np. pod tekstem adres źródła tzn.:
region.e-podlasie.pl lub www.e-podlasie.pl jako DZIAŁAJĄCY LINK.
Dziękujemy.